Mass Effect 3 đã phát hành, kết thúc Mass Effect trilogy xoay quanh Commander Shepard. Tuy rằng theo BioWare, Mass Effect universe vẫn chưa kết thúc tại đây (bên cạnh DLC, comic, anime, mobile game thì nhiều khả năng sẽ có phần 4 hay thậm chí hơn, tất nhiên là câu chuyện khác). Dù vậy, đây là lúc thích hợp để tám nhảm về những chi tiết linh tinh quanh Mass Effect series.
Mùa hè này, Tháng 11 tới, anime film về nhiệm vụ của James Vega trước khi gia nhập phi hành đoàn Normandy, do BioWare phối hợp với FUNimation, Production I.G và T.O Entertainment thực hiện sẽ chính thức ra mắt. Hy vọng rằng nó không tệ (có cái tên Production I.G cũng làm an tâm phần nào). Chỉ nghĩ đến asari + anime thôi mà nóng lòng quá đi mất! Clip về các phác thảo ban đầu cho thấy khá hứa hẹn, và asari trông khá... moe. Tuy nhiên James có vẻ hơi nghiêm túc chứ không "cà chớn" như trong game.
Mass Effect là một series hành động-nhập vai cho phép người chơi thoải mái trong việc chọn lựa morality. Người chơi có thể chơi theo hướng Paragon hay Renegade tùy thích. Tuy nhiên dường như series vẫn khuyến khích Paragon hơn là Renegade, bằng chứng là khá nhiều lựa chọn Paragon mang lại nhiều ưu thế hơn, tuy không phải lúc nào cũng đúng.
Tôi chợt nhớ Shepard "chết" suốt hai năm, nếu không có thể loài người và các loài khác trong thiên hà đã chuẩn bị đối phó với Reaper nhiều hơn. Chưa hết, sau khi hoàn thành Suicide mission ở phần 2, Shepard còn bị tống giam mấy tháng (hình như gần nửa năm). Tổng thời gian từ khi nhóm Shepard phát hiện ra những chuyện liên quan đến Reaper cho tới lúc Reaper tấn công là khoảng 3 năm. Trong suốt 3 năm đó, hầu như chẳng ai chuẩn bị gì!
Shepard tưởng đâu đã chết ở cuối phần 1, nhưng anh ta/cô ta vẫn sống. Shepard chết "thật" ở đầu phần 2, nhưng anh ta/cô ta được "hồi sinh" lại để suýt chết trong Suicide mission. Trong phần 3 có nhiều đoạn Shepard đứng giữa lằn ranh sống chết nhưng anh ta/cô ta đều qua khỏi. EDI từng bình luận rằng cơ hội sống sót của Shepard luôn rất thấp vậy mà Shepard vẫn nhất mực không chịu chết! Tuy nhiên, cuối cùng rồi Shepard cũng chết dưới tay... BioWare. Mặc dù tuyên bố rằng câu chuyện của thế giới Mass Effect sẽ còn tiếp tục, nhưng câu chuyện của Shepard kết thúc ở phần 3, do đó BioWare không cần Shepard nữa.
Chủng loài tiên tiến nào nhiều mắt nhất trong thế giới Mass Effect? Không phải Batarian cũng không phải Prothean (mà Prothean xem như bị tuyệt chủng nên lẽ ra không tính), đó là Yahg, với cả thảy 4 đôi mắt. Thực ra thì trong series, yahg chưa hẳn là tiên tiến như các loài khác xuất hiện ở Citadel, nhưng họ đã có nền văn minh riêng. Yahg vẫn còn ở giai đoạn tiền spaceflight (giống như loài người hiện tại), tuy nhiên vào thời điểm trong series, yahg đã bước đầu chế tạo được phi thuyền, có thể trong một thế kỷ nữa họ sẽ tham gia không gian. Xét về bản chất bạo lực và sức mạnh ghê gớm của mình, yagh có thể xem là loài thế chỗ cho krogan trong trường hợp các sinh vật tiên tiến của dải ngân hà bị Reaper tiêu diệt hết.
Javik bảo rằng Garrus sẽ là tay bắn tỉa xuất sắc nếu có bốn mắt, thật ra thì điều này có lợi thế gì? Liệu điều này có thật sự cải thiện khả năng của một tay bắn tỉa? (Như trường hợp chỉ có hai mắt nhưng không nhắm mắt nào khi ngắm).
Trước phần 3, khuôn mặt mặc định của Shepard nam là unique trong khi đó của FemShep khá giống với nhiều NPC nữ loài người khác trong series. Tất nhiên, FemShep chưa hề xuất hiện trong poster, trailer, cover nào liên quan tới Mass Effect series trước phần 3. (Có điều, giá mà trong trailer "Take Earth Back" dành cho FemShep, nhân vật xuất hiện cùng Shepard là Kaidan thay vì Ashley).
Shepard có tên mặc định là John Shepard (đối với nam) hoặc Jane Shepard (đối với nữ), nhưng game cho phép người chơi chọn tên bất kỳ cho nhân vật. Vì thế trong game, dù thân thiết cỡ nào, các nhân vật cũng chỉ gọi Shepard bằng "Shepard" chứ không bao giờ gọi tên, vì chuyện đó là không thể.
Boss cuối cùng trong cả ME1 và ME3 đều là indoctrinated Turian: Saren ở phần 1 và Marauder Shields ở phần 3.
Ở tương lai, người ta có thể là "song sinh" nhưng chào đời cách nhau nhiều năm, điển hình là trường hợp của Miranda và Oriana, cả hai đều là "sản phẩm" của sinh sản vô tính, có cùng gene nhưng kiểu gene được biến đổi khác nhau. Ở thời điểm ME2, Miranda khoảng 35-36 tuổi trong khi Oriana mới 19.
Trong các nhân vật nữ mà nhân vật Shepard nam có thể romance, tuổi tác của họ tính đến thời điểm Mass Effect 3 (năm 2186) như sau (bản thân Shepard khoảng 32 tuổi):
- Tali'Zorah nar Rayya: 25
- Jack: 25
- Ashley Williams: 28 (sinh nhật: 14/04)
- Miranda Lawson: 36
- Liara T'Soni: 109 (xét về vòng đời cả nghìn tuổi của asari, Liara thuộc vào hàng "thiếu nữ")
- Samara: khoảng gần một nghìn tuổi, quá lâu để nhớ năm sinh của mình (thật ra, phần romance với Samara chỉ nửa vời vì Samara là một justicar và cực kỳ trung thành với "Code" của tổ chức mình)
- Morinth: khoảng gần 500 tuổi (tôi không biết ai lại muốn romance với một Ardat-Yakshi)
- Kelly Chambers: không rõ (độ 25 đến 30)
- Diana Allers: không rõ (độ 25 đến 30)
Điều đó đồng nghĩa khi mới gặp Shepard, Tali chỉ mới 22, còn rất trẻ. Cô ấy khá "shy" và mỗi khi bối rối thường hay liên tục đan các ngón tay (chỉ có 3 ngón mỗi bàn) với nhau khiến cho theo ý kiến cá nhân: "cute" không chịu được. Và tôi cũng luôn cảm thấy giọng của Tali cực kỳ... quyến rũ. (Tôi ước gì có cơ hội romance Tali từ phần 1).
Liara ở phần 1 dễ thương hơn hẳn hai phần sau. Gương mặt Ashley ở phần 3 không khác nhiều so với 2 phần trước, ngoại trừ có phần nữ tính hơn, nhưng như đã nêu trong bài viết riêng về ME3, tôi thích kiểu búi tóc và bộ giáp màu trắng lẫn hồng của cô ấy trong phần 1 và phần 2 hơn. Riêng Tali, không có bình luận gì, ngoại trừ việc càng về sau thì visor trên cái mask của cô ấy càng mờ hơn: ở phần 1 người chơi có thể thấy mũi của cô ấy, đến phần 3 chỉ còn thấy mỗi đôi mắt!
Garrus và Tali là hai squad member duy nhất theo Shepard suốt 3 phần, với điều kiện người chơi recruit và giữ được mạng cho họ (nếu nhớ không lầm, ở phần 2 người chơi có thể không làm nhiệm vụ recruit Tali [đồng nghĩa không gặp lại cô ấy trong phần 3]; ngoài ra, cả Tali và Garrus đều có thể chết trong Suicide mission). Và họ cũng là hai squad member duy nhất của phần trước quay lại ở phần sau. Ở phần 2, Liara có thể trở thành squad member trong một mission duy nhất, nếu người chơi có cài DLC Lair of the Shadow Broker.
Xuyên suốt series cho tới trước mission cuối cùng của phần 3, Liara là squad member duy nhất không có cơ hội... chết. Ở mission cuối cùng, giống như các squad member khác*, Liara có thể chết khi cùng Shepard chạy về phía conduit nếu EMS không đủ cao. (*Có thể không tính EDI, bởi vì trong trường hợp cơ thể của cô ấy bị trúng laser beam của Harbinger, ý thức cô ấy vẫn tồn tại trên Normandy).
Một số người trở nên không thích Liara sau phần 2 bởi Liara không chịu tham gia cùng Shepard ngăn chặn Collectors, ngay cả sau khi Shepard giúp cô giành được căn cứ của Shadow Broker (ngoài dự kiến, ban đầu họ chỉ định đi cứu Feron). Những người này cho rằng Liara tham danh vọng mà xem nhẹ tình nghĩa, có điều họ quên rằng Liara đóng vai trò quan trọng trong việc "hồi sinh" Shepard, bởi nhờ Liara và Feron giành lại thi thể của Shepard từ tay các agent của Shadow Broker trao cho Cerberus, nếu không Shepard đã trở thành vật thí nghiệm của Collectors. Điều này có được nhắc tới trong Lair of the Shadow Broker, và chi tiết hơn trong series comic Mass Effect Redemption (trong comic này Liara trông "cool" và "cold" hơn nhiều so với trong game). Nhưng phải thừa nhận rằng Liara đã thay đổi khá nhiều so với phần 1, thể hiện rõ qua mission Lair of the Shadow Broker. Ngoài ra nếu để ý kỹ, Liara luôn thể hiện thứ tình cảm đặc biệt dành cho Shepard cho dù họ chỉ là bạn (Shepard chọn romance với nhân vật nữ khác). Mà xét ra, Shepard dường như khá có duyên với asari. Khá nhiều asari có vẻ "để mắt" tới Shepard (như Sha'ira, Liara, Shiala, Morinth).
Giả sử sống sót sau Suicide mission, một số squad member không loyal ở phần 2 (mà nếu không được lựa chọn hợp lý, cơ hội sống sót của những squad member này khi thực hiện Suicide mission vốn đã rất thấp) sẽ chết trong phần 3 khi thực hiện những mission liên quan đến họ, người chơi không có cơ hội cứu họ, bao gồm Zaeed, Grunt, Miranda, riêng Kasumi không rõ sống chết. Thane và Legion thì đằng nào cũng chết. Số còn lại tùy thuộc vào nhiều điều kiện khác.
Nếu tất cả squad member ở phần 2 đều loyal thì trong phần 3 chỉ có Thane và Legion chắc chắn sẽ chết*; Mordin cũng sẽ chết nếu người chơi chơi theo hướng Paragon (mặc dù cảnh đó là một trong những cảnh cảm động nhất của series); những nhân vật sau cũng có thể chết tùy vào một số điều kiện: Samara, Jack, Miranda, Tali. (*Tất nhiên chỉ áp dụng với trường hợp EMS đủ cao, vì nếu EMS thấp thì hai squad member đi theo ở nhiệm vụ cuối sẽ chết).
Qua ba phần, nếu có tất cả DLC, không tính các squad member tạm thời, Shepard có tổng cộng 19 squad member (không phân biệt Morinth/Samara). Phần 2 là phần có số squad member nhiều nhất: 12 (không phân biệt Morinth/Samara). Ngoài 8 squad member loài người, 2 squad member asari (không phân biệt Morinth/Samara) và 2 squad member krogan, không còn hai squad member cùng loài (mặc dù EDI và Legion có thể xem là "cùng loài" dựa trên quan điểm nào đó); nghĩa là có cả thảy 10 loài. Chỉ có 8 squad member là nữ (không phân biệt Morinth/Samara). (*Không phân biệt Morinth/Samara bởi vì hai nhân vật này không thể tồn tại song song).
Những squad/crew member mà cả Shepard nam lẫn nữ đều có cơ hội romance: Liara T'Soni, Morinth/Samara, Kelly Chambers, Diana Allers, Kaidan Alenko. Trong bản phát hành của phần 1, Shepard nữ cũng có cơ hội romance với Ashley nhưng sau này đã bị gỡ bỏ qua bản patch (bản patch cũng gỡ bỏ cơ hội romance của Shepard nam với Kaidan, tuy nhiên trong ME3 lại cho phép).
Samara chỉ có 3 người con, đáng buồn thay cả ba đều là Ardat-Yakshi. Và thậm chí Samara trở thành justicar để truy sát con đẻ của mình. Cũng may là ngoại trừ Morinth, Rila và Falere khá "ngoan" khi chấp nhận sống trong tu viện thay vì đi khắp nơi để thỏa mãn bản chất như Morinth. Đáng chú ý, cả hai cô đều khá xinh đẹp và dễ thương (như phần lớn asari), đặc biệt là cô út Falere. Đáng tiếc thay họ là Ardat-Yakshi.
Các chủng loài quan trọng đều bị Reaper biến đổi làm thành phe mình: loài người biến thành Husk, Turian biến thành Marauder, kết hợp Turian và Krogan ra Brute, Batarian biến thành Cannibal, Rachni thành Ravager và Swammer, riêng asari không bị biến đổi mà chỉ một bộ phận nhỏ (nhưng cũng đủ đáng sợ) là Ardat-Yakshi bị biến thành Banshee. Garrus bảo không thể tưởng tượng được Elcor, Volus, Hanar, Drell... mà bị biến đổi sẽ ra sao. Điều này tất nhiên phụ thuộc vào khả năng tưởng tượng của đội ngũ sáng tạo và thiết kế của BioWare rồi! (Tất nhiên Mass Effect 3 kết thúc trước khi Reaper biến đổi những loài này nên không cần thiết).
Cái đám Council chết bầm! Lúc cảnh báo về Reaper thì không ai chịu nghe, đặc biệt là lão Sparatus: "Ah, yes, Reapers." Đến lúc Reaper tới thì mạnh ai nấy lo, nhờ giúp đỡ là từ chối đây đẩy. Vậy mà tôi, ý tôi là Shepard, phải cứu họ những hai lần.
Asari là chủng loài tiến bộ nhất, rốt cuộc hành tinh quê nhà của họ, Thessia, lại bị thất thủ đầu tiên (mặc dù Trái Đất bị tấn công trước nhất, cũng nhờ Shepard làm Harbinger chú ý).
Legion bảo sau khi Shepard bị bắt, Normandy bị tịch thu, nó trở về căn cứ của geth chuẩn bị chiến tranh với Reaper. Tuy nhiên, "đối tượng" của Reaper là các loài organic cấp cao chứ không phải synthetic thì việc gì nó phải chuẩn bị.
Thật thú vị khi có một loài tiên tiến đơn tính (nữ): asari. Quan trọng hơn, phần lớn đều xinh đẹp dễ thương ;)
Đến ME3, cuối cùng người chơi đã có dịp "diện kiến" krogan nữ. Ngoài ra còn có salarian nữ. Tuy nhiên, qua 3 phần tôi vẫn chưa biết turian nữ trông thế nào, có lẽ không để ý nên bỏ lỡ. Theo wiki, họ trông rất giống turian nam, trừ việc không có mấy cái sừng. Tất nhiên những loài ít quan trọng hơn như elcor, volus, batarian, drell... thì khỏi nói, chỉ toàn thấy nam mà thôi.
Có lẽ đối với Shepard nam (straight) thì "sex scene" ở ME1 là sexy nhất cả series, trong khi đó ME3 là ít sexy nhất: Ashley vẫn mặc đồ lót chứ không nude như phần 1 và mặc dù Liara có nude nhưng góc quay cũng "khiêm tốn" hơn. (Tuy nhiên nhận định này có thể không hoàn toàn chính xác, do tôi không rõ "sex scene" ở phần 2: nếu chung thủy với Ash hoặc Liara thì trong phần 2 không có "sex scene" nào, nếu chọn Tali thì theo tôi nhớ cảnh đó trong phần 2 vẫn sexy hơn phần 3, tôi vẫn chưa hoàn thành vòng chơi khi lựa chọn romance là Miranda). Nếu xét từng lựa chọn romance thì "sex scene" với Tali là ít sexy nhất: người chơi thậm chí không thấy được... mảng da nào của cô ấy. Dù ME2 và ME3 vẫn bị xếp hạng M[ature] như ME1 nhưng có lẽ nhà phát hành muốn tránh những chuyện dị nghị liên quan đến sex scene từng xảy ra với ME1.
Hệ thống miễn dịch của quarian cực kém, khiến sức khỏe họ phụ thuộc hoàn toàn vào bộ suit của mình, đặc biệt là ở môi trường không trong lành. Điều này gây bất lợi lớn khi họ bị thương do trúng đạn: chẳng những vết thương sẽ bị nhiễm trùng mà việc bộ suit bị thủng còn khiến cho vi khuẩn có thể xâm nhập cơ thể gây tổn thương các bộ phận khác nhanh chóng. Theo wiki, vì lý do này, bộ suit của họ chia làm nhiều ngăn, khi một ngăn bị thủng hay vỡ, vi khuẩn vẫn không thể xâm nhập vào các ngăn khác.
Phạm vi đi lại dành cho Shepard ở Citadel bị thu hẹp dần sau mỗi phần.
(còn nữa...)
Mass Effect là một series hành động-nhập vai cho phép người chơi thoải mái trong việc chọn lựa morality. Người chơi có thể chơi theo hướng Paragon hay Renegade tùy thích. Tuy nhiên dường như series vẫn khuyến khích Paragon hơn là Renegade, bằng chứng là khá nhiều lựa chọn Paragon mang lại nhiều ưu thế hơn, tuy không phải lúc nào cũng đúng.
Tôi chợt nhớ Shepard "chết" suốt hai năm, nếu không có thể loài người và các loài khác trong thiên hà đã chuẩn bị đối phó với Reaper nhiều hơn. Chưa hết, sau khi hoàn thành Suicide mission ở phần 2, Shepard còn bị tống giam mấy tháng (hình như gần nửa năm). Tổng thời gian từ khi nhóm Shepard phát hiện ra những chuyện liên quan đến Reaper cho tới lúc Reaper tấn công là khoảng 3 năm. Trong suốt 3 năm đó, hầu như chẳng ai chuẩn bị gì!
Shepard tưởng đâu đã chết ở cuối phần 1, nhưng anh ta/cô ta vẫn sống. Shepard chết "thật" ở đầu phần 2, nhưng anh ta/cô ta được "hồi sinh" lại để suýt chết trong Suicide mission. Trong phần 3 có nhiều đoạn Shepard đứng giữa lằn ranh sống chết nhưng anh ta/cô ta đều qua khỏi. EDI từng bình luận rằng cơ hội sống sót của Shepard luôn rất thấp vậy mà Shepard vẫn nhất mực không chịu chết! Tuy nhiên, cuối cùng rồi Shepard cũng chết dưới tay... BioWare. Mặc dù tuyên bố rằng câu chuyện của thế giới Mass Effect sẽ còn tiếp tục, nhưng câu chuyện của Shepard kết thúc ở phần 3, do đó BioWare không cần Shepard nữa.
Chủng loài tiên tiến nào nhiều mắt nhất trong thế giới Mass Effect? Không phải Batarian cũng không phải Prothean (mà Prothean xem như bị tuyệt chủng nên lẽ ra không tính), đó là Yahg, với cả thảy 4 đôi mắt. Thực ra thì trong series, yahg chưa hẳn là tiên tiến như các loài khác xuất hiện ở Citadel, nhưng họ đã có nền văn minh riêng. Yahg vẫn còn ở giai đoạn tiền spaceflight (giống như loài người hiện tại), tuy nhiên vào thời điểm trong series, yahg đã bước đầu chế tạo được phi thuyền, có thể trong một thế kỷ nữa họ sẽ tham gia không gian. Xét về bản chất bạo lực và sức mạnh ghê gớm của mình, yagh có thể xem là loài thế chỗ cho krogan trong trường hợp các sinh vật tiên tiến của dải ngân hà bị Reaper tiêu diệt hết.
Javik bảo rằng Garrus sẽ là tay bắn tỉa xuất sắc nếu có bốn mắt, thật ra thì điều này có lợi thế gì? Liệu điều này có thật sự cải thiện khả năng của một tay bắn tỉa? (Như trường hợp chỉ có hai mắt nhưng không nhắm mắt nào khi ngắm).
Trước phần 3, khuôn mặt mặc định của Shepard nam là unique trong khi đó của FemShep khá giống với nhiều NPC nữ loài người khác trong series. Tất nhiên, FemShep chưa hề xuất hiện trong poster, trailer, cover nào liên quan tới Mass Effect series trước phần 3. (Có điều, giá mà trong trailer "Take Earth Back" dành cho FemShep, nhân vật xuất hiện cùng Shepard là Kaidan thay vì Ashley).
Shepard có tên mặc định là John Shepard (đối với nam) hoặc Jane Shepard (đối với nữ), nhưng game cho phép người chơi chọn tên bất kỳ cho nhân vật. Vì thế trong game, dù thân thiết cỡ nào, các nhân vật cũng chỉ gọi Shepard bằng "Shepard" chứ không bao giờ gọi tên, vì chuyện đó là không thể.
Boss cuối cùng trong cả ME1 và ME3 đều là indoctrinated Turian: Saren ở phần 1 và Marauder Shields ở phần 3.
Ở tương lai, người ta có thể là "song sinh" nhưng chào đời cách nhau nhiều năm, điển hình là trường hợp của Miranda và Oriana, cả hai đều là "sản phẩm" của sinh sản vô tính, có cùng gene nhưng kiểu gene được biến đổi khác nhau. Ở thời điểm ME2, Miranda khoảng 35-36 tuổi trong khi Oriana mới 19.
Trong các nhân vật nữ mà nhân vật Shepard nam có thể romance, tuổi tác của họ tính đến thời điểm Mass Effect 3 (năm 2186) như sau (bản thân Shepard khoảng 32 tuổi):
- Tali'Zorah nar Rayya: 25
- Jack: 25
- Ashley Williams: 28 (sinh nhật: 14/04)
- Miranda Lawson: 36
- Liara T'Soni: 109 (xét về vòng đời cả nghìn tuổi của asari, Liara thuộc vào hàng "thiếu nữ")
- Samara: khoảng gần một nghìn tuổi, quá lâu để nhớ năm sinh của mình (thật ra, phần romance với Samara chỉ nửa vời vì Samara là một justicar và cực kỳ trung thành với "Code" của tổ chức mình)
- Morinth: khoảng gần 500 tuổi (tôi không biết ai lại muốn romance với một Ardat-Yakshi)
- Kelly Chambers: không rõ (độ 25 đến 30)
- Diana Allers: không rõ (độ 25 đến 30)
Điều đó đồng nghĩa khi mới gặp Shepard, Tali chỉ mới 22, còn rất trẻ. Cô ấy khá "shy" và mỗi khi bối rối thường hay liên tục đan các ngón tay (chỉ có 3 ngón mỗi bàn) với nhau khiến cho theo ý kiến cá nhân: "cute" không chịu được. Và tôi cũng luôn cảm thấy giọng của Tali cực kỳ... quyến rũ. (Tôi ước gì có cơ hội romance Tali từ phần 1).
Liara ở phần 1 dễ thương hơn hẳn hai phần sau. Gương mặt Ashley ở phần 3 không khác nhiều so với 2 phần trước, ngoại trừ có phần nữ tính hơn, nhưng như đã nêu trong bài viết riêng về ME3, tôi thích kiểu búi tóc và bộ giáp màu trắng lẫn hồng của cô ấy trong phần 1 và phần 2 hơn. Riêng Tali, không có bình luận gì, ngoại trừ việc càng về sau thì visor trên cái mask của cô ấy càng mờ hơn: ở phần 1 người chơi có thể thấy mũi của cô ấy, đến phần 3 chỉ còn thấy mỗi đôi mắt!
Garrus và Tali là hai squad member duy nhất theo Shepard suốt 3 phần, với điều kiện người chơi recruit và giữ được mạng cho họ (nếu nhớ không lầm, ở phần 2 người chơi có thể không làm nhiệm vụ recruit Tali [đồng nghĩa không gặp lại cô ấy trong phần 3]; ngoài ra, cả Tali và Garrus đều có thể chết trong Suicide mission). Và họ cũng là hai squad member duy nhất của phần trước quay lại ở phần sau. Ở phần 2, Liara có thể trở thành squad member trong một mission duy nhất, nếu người chơi có cài DLC Lair of the Shadow Broker.
Xuyên suốt series cho tới trước mission cuối cùng của phần 3, Liara là squad member duy nhất không có cơ hội... chết. Ở mission cuối cùng, giống như các squad member khác*, Liara có thể chết khi cùng Shepard chạy về phía conduit nếu EMS không đủ cao. (*Có thể không tính EDI, bởi vì trong trường hợp cơ thể của cô ấy bị trúng laser beam của Harbinger, ý thức cô ấy vẫn tồn tại trên Normandy).
Một số người trở nên không thích Liara sau phần 2 bởi Liara không chịu tham gia cùng Shepard ngăn chặn Collectors, ngay cả sau khi Shepard giúp cô giành được căn cứ của Shadow Broker (ngoài dự kiến, ban đầu họ chỉ định đi cứu Feron). Những người này cho rằng Liara tham danh vọng mà xem nhẹ tình nghĩa, có điều họ quên rằng Liara đóng vai trò quan trọng trong việc "hồi sinh" Shepard, bởi nhờ Liara và Feron giành lại thi thể của Shepard từ tay các agent của Shadow Broker trao cho Cerberus, nếu không Shepard đã trở thành vật thí nghiệm của Collectors. Điều này có được nhắc tới trong Lair of the Shadow Broker, và chi tiết hơn trong series comic Mass Effect Redemption (trong comic này Liara trông "cool" và "cold" hơn nhiều so với trong game). Nhưng phải thừa nhận rằng Liara đã thay đổi khá nhiều so với phần 1, thể hiện rõ qua mission Lair of the Shadow Broker. Ngoài ra nếu để ý kỹ, Liara luôn thể hiện thứ tình cảm đặc biệt dành cho Shepard cho dù họ chỉ là bạn (Shepard chọn romance với nhân vật nữ khác). Mà xét ra, Shepard dường như khá có duyên với asari. Khá nhiều asari có vẻ "để mắt" tới Shepard (như Sha'ira, Liara, Shiala, Morinth).
Giả sử sống sót sau Suicide mission, một số squad member không loyal ở phần 2 (mà nếu không được lựa chọn hợp lý, cơ hội sống sót của những squad member này khi thực hiện Suicide mission vốn đã rất thấp) sẽ chết trong phần 3 khi thực hiện những mission liên quan đến họ, người chơi không có cơ hội cứu họ, bao gồm Zaeed, Grunt, Miranda, riêng Kasumi không rõ sống chết. Thane và Legion thì đằng nào cũng chết. Số còn lại tùy thuộc vào nhiều điều kiện khác.
Nếu tất cả squad member ở phần 2 đều loyal thì trong phần 3 chỉ có Thane và Legion chắc chắn sẽ chết*; Mordin cũng sẽ chết nếu người chơi chơi theo hướng Paragon (mặc dù cảnh đó là một trong những cảnh cảm động nhất của series); những nhân vật sau cũng có thể chết tùy vào một số điều kiện: Samara, Jack, Miranda, Tali. (*Tất nhiên chỉ áp dụng với trường hợp EMS đủ cao, vì nếu EMS thấp thì hai squad member đi theo ở nhiệm vụ cuối sẽ chết).
Qua ba phần, nếu có tất cả DLC, không tính các squad member tạm thời, Shepard có tổng cộng 19 squad member (không phân biệt Morinth/Samara). Phần 2 là phần có số squad member nhiều nhất: 12 (không phân biệt Morinth/Samara). Ngoài 8 squad member loài người, 2 squad member asari (không phân biệt Morinth/Samara) và 2 squad member krogan, không còn hai squad member cùng loài (mặc dù EDI và Legion có thể xem là "cùng loài" dựa trên quan điểm nào đó); nghĩa là có cả thảy 10 loài. Chỉ có 8 squad member là nữ (không phân biệt Morinth/Samara). (*Không phân biệt Morinth/Samara bởi vì hai nhân vật này không thể tồn tại song song).
Những squad/crew member mà cả Shepard nam lẫn nữ đều có cơ hội romance: Liara T'Soni, Morinth/Samara, Kelly Chambers, Diana Allers, Kaidan Alenko. Trong bản phát hành của phần 1, Shepard nữ cũng có cơ hội romance với Ashley nhưng sau này đã bị gỡ bỏ qua bản patch (bản patch cũng gỡ bỏ cơ hội romance của Shepard nam với Kaidan, tuy nhiên trong ME3 lại cho phép).
Samara chỉ có 3 người con, đáng buồn thay cả ba đều là Ardat-Yakshi. Và thậm chí Samara trở thành justicar để truy sát con đẻ của mình. Cũng may là ngoại trừ Morinth, Rila và Falere khá "ngoan" khi chấp nhận sống trong tu viện thay vì đi khắp nơi để thỏa mãn bản chất như Morinth. Đáng chú ý, cả hai cô đều khá xinh đẹp và dễ thương (như phần lớn asari), đặc biệt là cô út Falere. Đáng tiếc thay họ là Ardat-Yakshi.
Các chủng loài quan trọng đều bị Reaper biến đổi làm thành phe mình: loài người biến thành Husk, Turian biến thành Marauder, kết hợp Turian và Krogan ra Brute, Batarian biến thành Cannibal, Rachni thành Ravager và Swammer, riêng asari không bị biến đổi mà chỉ một bộ phận nhỏ (nhưng cũng đủ đáng sợ) là Ardat-Yakshi bị biến thành Banshee. Garrus bảo không thể tưởng tượng được Elcor, Volus, Hanar, Drell... mà bị biến đổi sẽ ra sao. Điều này tất nhiên phụ thuộc vào khả năng tưởng tượng của đội ngũ sáng tạo và thiết kế của BioWare rồi! (Tất nhiên Mass Effect 3 kết thúc trước khi Reaper biến đổi những loài này nên không cần thiết).
Cái đám Council chết bầm! Lúc cảnh báo về Reaper thì không ai chịu nghe, đặc biệt là lão Sparatus: "Ah, yes, Reapers." Đến lúc Reaper tới thì mạnh ai nấy lo, nhờ giúp đỡ là từ chối đây đẩy. Vậy mà tôi, ý tôi là Shepard, phải cứu họ những hai lần.
Asari là chủng loài tiến bộ nhất, rốt cuộc hành tinh quê nhà của họ, Thessia, lại bị thất thủ đầu tiên (mặc dù Trái Đất bị tấn công trước nhất, cũng nhờ Shepard làm Harbinger chú ý).
Legion bảo sau khi Shepard bị bắt, Normandy bị tịch thu, nó trở về căn cứ của geth chuẩn bị chiến tranh với Reaper. Tuy nhiên, "đối tượng" của Reaper là các loài organic cấp cao chứ không phải synthetic thì việc gì nó phải chuẩn bị.
Thật thú vị khi có một loài tiên tiến đơn tính (nữ): asari. Quan trọng hơn, phần lớn đều xinh đẹp dễ thương ;)
Đến ME3, cuối cùng người chơi đã có dịp "diện kiến" krogan nữ. Ngoài ra còn có salarian nữ. Tuy nhiên, qua 3 phần tôi vẫn chưa biết turian nữ trông thế nào, có lẽ không để ý nên bỏ lỡ. Theo wiki, họ trông rất giống turian nam, trừ việc không có mấy cái sừng. Tất nhiên những loài ít quan trọng hơn như elcor, volus, batarian, drell... thì khỏi nói, chỉ toàn thấy nam mà thôi.
Có lẽ đối với Shepard nam (straight) thì "sex scene" ở ME1 là sexy nhất cả series, trong khi đó ME3 là ít sexy nhất: Ashley vẫn mặc đồ lót chứ không nude như phần 1 và mặc dù Liara có nude nhưng góc quay cũng "khiêm tốn" hơn. (Tuy nhiên nhận định này có thể không hoàn toàn chính xác, do tôi không rõ "sex scene" ở phần 2: nếu chung thủy với Ash hoặc Liara thì trong phần 2 không có "sex scene" nào, nếu chọn Tali thì theo tôi nhớ cảnh đó trong phần 2 vẫn sexy hơn phần 3, tôi vẫn chưa hoàn thành vòng chơi khi lựa chọn romance là Miranda). Nếu xét từng lựa chọn romance thì "sex scene" với Tali là ít sexy nhất: người chơi thậm chí không thấy được... mảng da nào của cô ấy. Dù ME2 và ME3 vẫn bị xếp hạng M[ature] như ME1 nhưng có lẽ nhà phát hành muốn tránh những chuyện dị nghị liên quan đến sex scene từng xảy ra với ME1.
Hệ thống miễn dịch của quarian cực kém, khiến sức khỏe họ phụ thuộc hoàn toàn vào bộ suit của mình, đặc biệt là ở môi trường không trong lành. Điều này gây bất lợi lớn khi họ bị thương do trúng đạn: chẳng những vết thương sẽ bị nhiễm trùng mà việc bộ suit bị thủng còn khiến cho vi khuẩn có thể xâm nhập cơ thể gây tổn thương các bộ phận khác nhanh chóng. Theo wiki, vì lý do này, bộ suit của họ chia làm nhiều ngăn, khi một ngăn bị thủng hay vỡ, vi khuẩn vẫn không thể xâm nhập vào các ngăn khác.
Phạm vi đi lại dành cho Shepard ở Citadel bị thu hẹp dần sau mỗi phần.
(còn nữa...)
